Matematik Dersinde Hata Yapmanın Hayati Önemi

1
3984

Değerli Okurlarımız,

Stajyer öğretmenlik yaptığım yılları saymazsak eğer ben 3 senelik iş tecrübesi olan bir öğretmenim. Her ne kadar hatırı sayılır bir öğretmenlik tecrübem olmazsa da bu 3 sene bana bundan sonraki hayatım boyunca işime yarayacak çok değerli şeyler öğretti. Öğrendiklerimin çoğunu keşfederek, hata yaparak, deneyimleyerek öğrendim ve bu yazıda sizlerle öğretmenlik maceram boyunca öğrendiğim en değerli şeylerden birini paylaşacağım: “Öğrencilerin matematiğe olan bakış açısını değiştirecek olan sihirli anahtarı”.

Size tüm samimiyetimle öğrencilerin matematiğe karşı pozitif bir tutum geliştirmesinin kapılarını açan doğru anahtarı bulduğumu söyleyebilirim çünkü bu anahtarı bulduğumu düşündükten sonra denemek amacıyla derslerime uyguladım ve olumlu sonuçlar elde ettim. Bu nedenle siz de kesinlikle tecrübe süremi dikkate almayıp bu konuda bana güvenerek öğrencilerinize öğretirken bu sihirli anahtarı derslerinize uygulayabilirsiniz. Bu yazıda anlattığım her şeyi tecrübelerime dayanarak anlattım. Peki nedir bu sihirli anahtar?

Öğretmenlik yaptığım her dönemde matematikten korkan, doğuştan matematik becerisi olmadığına inanan öğrencilerim oldu. Öğrencilerimin matematiğe karşı olan bu tutumları beni çok etkileyen unutamayacağım anıları da beraberinde getirdi. Mesela bir öğrencim ellerini birbirine kenetlediği zaman sağ başparmağı sol başparmağının üzerine gelmediği için sayısal zekasının düşük olduğunu iddia ediyordu ve bu nedenle asla matematikte başarılı olamayacağına inanıyordu. Başka bir öğrencim ise kendisine soru verdikten sonra tam yanından ayrılacakken “öğretmenim ne olur gitmeyin, soruyu tek başıma çözmek istemiyorum, hata yapabilirim” diyerek elimi tutmuştu. Bunların yanı sıra yanlış cevap vereceğini düşünüp el kaldırmayanlar, buldukları cevap yanlış olabilir diye korktukları için cevaplarını sınıfta yüksek sesle söylemek yerine kulağıma fısıldamak isteyenler, buldukları çözüm yollarını kimseye göstermeden küçük bir notla beraber masamın üzerine bırakanlar, …

Bunları tecrübe edince anladım ki öğrencilerin matematikten uzaklaşmasının en büyük nedeni veya matematikte başarılı olmalarının önündeki en büyük engel aslında hata yapmaktan korkmaları, bu nedenle denememeleri ve bunların sonucu olarak “benim doğuştan matematik yapabilme becerim yok” gibi doğru olmayan şeylere inanarak çalışmayı bırakmaları. Bunu bulduktan sonra bir değişiklik yapıp senenin ilk dersine dönem konularını anlatmak yerine öğrencilerimi motive edecek bir konuşmayla başladım. Motivasyon konuşmam çalışmaktan ve denemekten vazgeçilmediği sürece dünyada herkesin matematikte başarılı olabileceği üzerineydi.

Ben konuşmamı yaparken öğrencilerin şaşkınlık içerisinde gözlerini kırpmadan beni nasıl dinlediklerini hâlâ hatırlıyorum. Ben “Herkes matematikte başarılı olabilir deyince “Aaaa herkes matematik yapabilir miymiş, herkes matematikte başarılı olabilir miymiş?” diye verdikleri tepkileri de. Sanki o zaman dünyanın çözülemeyen bir matematik probleminin çözümü bulunmuşçasına bir hava vardı sınıfta. 

Daha sonra Michael Jordan’ ın kariyerini nasıl şekillendirdiğini örnek alarak bu sene öğrencilerimin matematik dersine nasıl çalışacaklarına dair bir yol çizdik. Michael Jordan’ ın Kariyerim boyunca 9000’ den fazla başarısız atış yaptım, 300’den fazla oyun kaybettim, 26 kez oyun kazandiracak atişi ıskaladım.. Çabaladıkça başarısız oldum, başarısız oldukça çabaladım. Başarımın sırrı işte budur. ” sözünden yola çıkıp yaptığımız tartışmalar sonucunda hata yapmanın aslında kötü bir şey olmadığı hatta hata yapmanın kendimizi geliştirmemiz için bir fırsat olduğu sonucuna vardık.

Kendi deneyimlerimi öğrencilerimle paylaştım. İlkokulda matematik mini sınavlarımın birinden 1 aldığımı ama çalışmayı bırakmadığım için matematik öğretmeni olduğumu öğrencilerime anlattım. Onlara matematik öğretmeni olmama rağmen bir problemi çözmeye başlamadan önce kesinlikle önce anlamaya çalıştığımdan, problemi çözerken benimde hata yapabileceğimden ve bunun çok normal bir şey olduğundan bahsettim.

Tabii sadece bir konuşma ile öğrencilerimin matematikte hata yapma korkularını tamamen yendiklerini iddia edemem ama bu konuda küçümsenemeyecek derecede yol katettiğimizi söyleyebilirim. Dönem içerisinde de sık sık hata yapmanın kötü bir şey olmadığını derste vurguluyorum, öğrencilerimin yaptıkları hatalardan ne öğrendiklerini tartışıyoruz. Mesela yanlış cevap veren öğrenciler doğru çözüm yolunu öğrendikten sonra onlara şu soruları yöneltiyorum: “Bu hatandan ne öğrendin?”, “Yaptığın bu hata gelişimine nasıl bir katkı sağladı?”, vb. Derste anlamadıkları veya soruyu çözemedikleri için kendilerini kötü hissettiklerini anladığım an sınıfımın duvarına astığım aşağıdaki resim ve yazıları işaret ediyorum.

Einstein: Do not worry about your difficulties in mathematics. I can assure you mine are still greater (Matematikte karşılaştığınız zorlukları dert etmeyin. Size temin ederim ki benimkiler daha büyük).

Cahit Arf: Ben matematiğe hayatımı adadım, karşılığında bana hayatımı geri verdi.

Ms Hamide: If Ms Hamide can do it, you can do it 🙂 (Hamide Öğremen yapabiliyorsa siz de yapabilirsiniz) 

Öğrencilerimin neden hata yapma korkusunu yenmelerini istememin ne önemli sebebine gelince … Öğretmenler olarak öğrencilerimizin problem çözme ve eleştirel düşünme becerilerini geliştirerek onları bir üst seviyeye taşımak isteriz. Bu da ancak zor, onları düşünmeye yönelten uğraştırıcı matematik problemleriyle, aktivitelerle, projelerle, oyunlar ile olabilir. Eğer öğrencilerimiz baştan doğuştan matematik becerileri olmadığını kabullenirlerse, hata yapmaktan korkarlarsa, nasıl olsa çözemeyeceğim deyip denemek istemezlerse onları üst seviyelere çıkarmak için nasıl zorlayacağız? Daha başlamadan kaybetmeyi kabullendikleri için verdiklerimizi almak istemeyeceklerdir veya “Ben nasıl olsa yapamam” deyip pes edeceklerdir. Ama tüm bunları aştıkları zaman kendileri sizin yanınıza gelip daha zor var mı diye soracaklar, sizin verdiklerinizle yetinmeyip kendi matematik problemlerini yazacaklar, kendi oyunlarını üretecekler, çözüm yolunu bulmak için araştırırken matematik tarihi ile ilgili ilginç bilgiler keşfedecekler ve sonunda bunları siz öğretmenleriyle ve arkadaşlarıyla büyük bir mutululuk ve gururla paylaşacaklar.

Öğrencilerimizin matematiğe karşı pozitif bir tutum geliştirmesinin kapılarını açan bu sihirli anahtar “hata yapmaktan korkmamak, amacımıza ulaşana kadar yaptığımız hatalardan dolayı pes etmemek, hatta amacımıza ulaşamazsak bile o süreçte öğrendiklerimize odaklanıp hayal kırıklığına uğramamak ve çok çalışmak”. Korkmadan zevk alarak matematik yapabilmek için sihirli anahtar olarak adlandırdığım bu yöntem aslında hayatın da sihirli anahtarı değil midir? Michael Jordan’ ın başarıyı nasıl ettiği bunun en güzel örneklerinden. İşte tam bu noktada “Matematik gerçek hayatta ne işimize yarayacak?” sorusunun da bir cevabını bulmuş oluyoruz aslında: Matematik hata yapmaktan korkmayan, hata yapsa bile karamsarlığa düşmeyen, yaptığı hatalardan ders çıkararak ona göre yaşamına yön veren, pozitif düşünen, kendine güvenen bireyler olarak bizi yetiştirir ve hayata hazırlar”.

Bundan sonraki yazılarımda da öğretmen olarak tecrübelerimi, öğrendiklerimi sizlerle paylaşmaya devam edeceğim. Ford’ un kurucusu olan Henry Ford’ un “Bir hata bile, kayda değer bir başarı için gerekli olan bir şey haline dönüşebilir” sözüyle ögrencilerimize matematik dersinde hata yapmaktan korkmadıkları ve hatalarından öğrendikleri bir hafta diliyoruz !

vexrobotics
TEILEN
Önceki İçerikSoru Sorma ve Tartışma Ortamı Yaratma
Sonraki İçerikSINIFTA ÖĞRENME ORTAMI OLUŞTURURKEN NELERE DİKKAT ETMELİYİZ?
1990 yılında Mersin' in Tarsus ilçesinde doğdu. 2012 yılında Çukurova Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Matematik Bölümü' nü tamamlayarak lisans, 2014 yılında Bilkent Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü' nde MA in Curriculum and Instruction with Teaching Certificate programını tamamlayarak yüksek lisans derecesini aldı. Lisans ve yüksek lisans dönemi boyunca yurt içi ve yurt dışında çeşitli okullarda öğretmenlik deneyimini elde etti. Matematik öğretmeni olarak görevine devam etmektedir.

1 YORUM

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.